Stanowisko w sprawie wolności i równości w dyskursie naukowym

Środowiska Akademickich Klubów Obywatelskich im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego wyrażają zdecydowane poparcie dla projektu z dn. 9 grudnia 2020 r. o zmianie ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, tzw. „pakietu wolności akademickiej”. Zmierza on do wprowadzenia równowagi racji w dyskursie naukowym i zlikwidowania obserwowanej w środowisku akademickim od wielu już lat asymetrii wyrażającej się w propagowaniu poglądów przedstawicieli środowisk liberalnych i neomarksistowskich z równoczesnym sekowaniem i dyskryminowaniem poglądów przedstawicieli środowisk konserwatywnych. Równocześnie AKO z wielkim zdziwieniem przyjmują reakcję Komitetu Etyki w Nauce PAN na proponowane przez Ministra zasady równości i wolności w dyskursie naukowym.

Komitet Etyki w Nauce PAN w krytyce proponowanego przez Ministra Edukacji i Nauki „pakietu wolnościowego” stwierdza, że: „Wprowadzanie zmian w systemie szkolnictwa wyższego i nauki w odniesieniu do swobody prezentowania przez ludzi nauki ich przekonań światopoglądowych, religijnych lub filozoficznych może być zasadne, gdy istnieją powody, by sądzić, że dochodzi do istotnych naruszeń tej swobody, a istniejące rozwiązania etyczne i prawne pozwalające reagować na nie są niewystarczające. Zgłaszane w ostatnim czasie przypadki mające być przykładami takich naruszeń nie dowodzą jednak, że wolność prezentowania przez naukowców swych przekonań światopoglądowych, religijnych lub filozoficznych jest w Polsce zagrożona lub że istniejące prawo i obyczaje akademickie sobie z nimi nie radzą. Nie ma zatem merytorycznych podstaw, by wprowadzać nowe regulacje w tej sferze życia akademickiego”.

Tym samym Komitet twierdzi, że przypadki szykanowania profesorów: Aleksandra Nalaskowskiego, Wojciecha Polaka, Ewy Budzyńskiej, Andrzeja Zybertowicza, Lecha Morawskiego, Justyna Piskorskiego, Jakuba Steliny i innych nie miały miejsca, nie stanowiły naruszeń etyki — lub po prostu je ignoruje. Warto w tym miejscu przywołać również niezliczone przypadki blokowania na uczelniach sesji naukowych czy wykładów z udziałem wybitnych postaci o światopoglądzie odbiegającym od wymogów lewackiej „poprawności politycznej”.

O stronniczości Komitetu świadczy choćby częstotliwość publikowania negatywnych stanowisk wobec kandydata, a potem ministra, dr. hab. Przemysława Czarnka. W ciągu trzech miesięcy Komitet wypowiadał się bardzo krytycznie na jego temat trzykrotnie, nie zajmując stanowiska w żadnej innej sprawie [ken.pan.pl/aktualności]. Przywracające wiarę w ludzki rozum wypowiedzi Ministra na temat choćby tzw. „badań naukowych nad płcią” zostały skrytykowane jako ”kwestionujące prawa człowieka”. W związku z tym, iż zarzut ten padł nie w ramach naukowej debaty, lecz został sformułowany w Stanowisku KEwN PAN [Stanowisko 4/2020 z dn. 16.10.2020 r.] należy to traktować jako postulat cenzurowania Ministra i odmawiania mu prawa wypowiadania się w kwestiach skupionych wokół problemów filozofii prawa i światopoglądu. Tymczasem prof. KUL, dr hab. Przemysław Czarnek jest prawnikiem konstytucjonalistą, a więc specjalistą w tej dziedzinie.

Jest oczywiste, że współczesne spory wokół tzw. praw człowieka, postmodernistyczne kwestionowanie tego, co normatywne lub nienormatywne, czy wreszcie promowanie nieokreślonych orientacji seksualnych warunkowanych kulturowo w ramach tzw. „badań nad płcią” mają charakter światopoglądowy i ideologiczny. Negując prawo do formułowania przez profesora prawa tez odmiennych od przyjmowanych przez członków Komitetu i tym samym de facto postulując cenzurę w stosunku do dr. hab. Przemysława Czarnka, Komitet potwierdza swoim stanowiskiem możliwość i chęć naruszania swobody wypowiedzi.

Kolejny głos Komitetu [Stanowisko 5/2020 z dn. 6.11.2020 r.] jest następnym dowodem stronniczości — oto bowiem Komitet wyraża zaniepokojenie próbami dyscyplinowania uczelni i przywracania porządku prac naukowych i dydaktycznych przez Ministra w sytuacji naruszania dyscypliny i porządku poprzez odgórne promowanie przez władze uczelni akcji protestacyjnych o charakterze światopoglądowym i politycznym.

Być może właśnie z powodu obserwowanej stronniczości rozstrzyganie przez Komitet sporu o status wolności naukowej w Polsce jest niemożliwe, gdyż nemo iudex in causa sua. Komitet wyraźnie określa swoją pozycję w sporze światopoglądowym, który toczy się w Polsce. Zarzuca Ministrowi niewiedzę w postaci nierozróżniania wolności naukowej i wolności obywatelskiej: „W ramach […] roli obywatela jest miejsce na wyrażanie swoich przekonań światopoglądowych, religijnych lub filozoficznych. Natomiast występowanie w roli naukowca nakłada obowiązek publicznego wypowiadania się w granicach wyznaczonych przez metodologiczne rygory właściwe reprezentowanej dyscyplinie naukowej”.

Przykłady stronniczości w środowiskach akademickich można mnożyć. Gdy profesor Uniwersytetu Szczecińskiego publicznie mówi: „Nie jak profesorka, tylko jak kobieta powiem: j***ć i w*********ć”, to nie ponosi żadnych konsekwencji. Natomiast profesora z UMK za wypowiedź „Prezydent Duda jest prezydentem Polski stabilnej i normalnej, odrzuca wszelkie niemądre tendencje typu gender, LGBT” — spotykają szykany. Interesująca byłaby analiza tych faktów dokonana przez Komitet Etyki. Wszak „podstawowym zadaniem KEwN jest diagnoza świadomości etycznej polskiego środowiska naukowego i formułowanie zaleceń dla jej poprawy”.

Komitet Etyki w Nauce PAN apodyktycznie zarzuca ministerialnemu projektowi tworzenie problemu zamiast chęci jego rozwiązywania. Dokonuje też bardzo specyficznego dualizmu tożsamości, przyznając inne kategorie wolności słowa obywatelowi i uczonemu. Można stwierdzić, że te kłopoty Komitetu wynikają z jednego fundamentalnego powodu – pominięcia kryterium prawdy. W całym stanowisku Komitetu słowo „prawda” się nie pojawia.

Co więcej, nie jest ono obecne w dyskursie, który dzisiaj jest toczony w świecie nauki. A sama wolność jest absolutyzowana i traktowana w sposób wyłącznie indywidualistyczny i subiektywny, w oderwaniu od kryterium prawdy. Wolność, tak często przywoływana dziś w sloganach, jest często redukowana do roszczeń oderwanych od prawdy o człowieku, od prawdy o dobru osoby ludzkiej i dobru wspólnym. I na domiar złego prawo do niej przyznawane jest tylko jednej stronie światopoglądowego sporu, tak jak było w czasach totalitaryzmów minionych.

Ministerialny projekt „pakietu wolności akademickiej” w swej istocie nie próbuje nakładać na nikogo żadnej cenzury, nie określa warunków wyrażania poglądów i opinii, nie wprowadza schizofrenicznej dychotomii wolności słowa obywatelskiego i profesorskiego. Ma tylko dopuścić do głosu tych, którzy dzisiaj — z racji poszukiwania prawdy bądź odwagi jej wyrażania — są dyskryminowani; ma przywrócić w dyskursie naukowym pluralizm, zapewnić współistnienie różnych orientacji światopoglądowych i postaw metodologicznych oraz wyeliminować z niego poglądy paranaukowe. Projekt ten ma na celu przywrócenie niezbędnej równowagi, koniecznej dla realnej, obiektywnej debaty akademickiej i społecznej.

Akademickie Kluby Obywatelskie wyrażają głębokie zaniepokojenie nierzetelnością i stronniczością prezentowaną w wypowiedziach i działaniach Komitetu Etyki w Nauce PAN, który w nazwie i misji ma promocję etyki w nauce. Stawia to pod poważnym znakiem zapytania sens istnienia i działania tego Komitetu w jego obecnej postaci.

W imieniu Zarządów Akademickich Klubów Obywatelskich im. Prezydenta Lecha Kaczyńskiego:

prof. dr hab. Stanisław Mikołajczak – Przewodniczący AKO Poznań
prof. dr  hab. Bogusław Dopart – Przewodniczący AKO Kraków
prof. dr hab. inż. Artur Świergiel – Przewodniczący AKO Warszawa
prof. dr hab. Michał Seweryński – Przewodniczący AKO Łódź
prof. dr hab. inż. Bolesław Pochopień – Przewodniczący AKO Katowice
prof. dr hab. inż. Andrzej Stepnowski – Przewodniczący AKO Gdańsk
prof. dr hab. Waldemar Paruch – Przewodniczący AKO Lublin
dr hab. prof. UWM Małgorzata Suświłło – Przewodnicząca AKO Olsztyn
dr hab. Jacek Piszczek – Przewodniczący AKO Toruń
prof. dr hab. Mariusz Orion Jędrysek – Przewodniczący AKO Wrocław

Poznań, Warszawa, Kraków, Łódź, Gdańsk, Katowice, Lublin, Toruń, Olsztyn, Wrocław, 19.01.2021

Tu można wyrazić poparcie dla Stanowiska w sprawie wolności i równości w dyskursie naukowym

Powiadom znajomych:

   


Najnowsze podpisy
235 Elżbieta Kawala Opatówek lek. med
234 Przemysław Kawala Ostrów Wielkopolski mgr inż.
233 Małgorzata Sidor Zbludza, Małopolska Prezes Stowarzyszenia Artystów fabs
232 Stanisław Kruszyński Utrecht, Holandia diakon
231 Ryszard Gessing Gliwice prof. zw. dr hab.inż, profesor emerytowany
230 Jarosław Jarzewicz Poznań dr hab. prof. UAM
229 Krzysztof Zioło Gliwice dr inż.
228 Helena Borowiec Lublin dr hab. em.UMCS
227 Robert Prorok Zabrze inż. / emeryt
226 Elżbieta Rudnicka-Fira Fira Kraków prof. dr hab. UP
225 Stefan Wieczorek SIEMIANOWICEŚLĄSKIE Emeryt
224 Halina Kamionka-Mikuła Gliwice Dr inż. em. Pol. Śl.
223 Janina Cicha-Rożek Gierałtowice dr chemii
222 Danuta Sobczyk Siemianowice Śląskie Wiceprezes KIK w Katowicach
221 Krystyna Partuś Zabrze Klub Lnteligencji Katolickiej w Katowicach . Przewodn. sekcji Zabrze
220 Wojciech Pillich Zabrze dr inż./em. PŚl
219 Zenon Szmidtke Katowice dr, historyk
218 Paweł Loro Olsztyn dr, st. specjalista
217 Andrzej Cholewa Gliwice -
216 Zdzisław Gębołyś Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy dr hab. profesor uczelni
215 Marek Smolik Gliwice dr hab inż. em. prof. nzw. Pol. Śl.
214 Jan Mikos Katowice Emeryt
213 Irena Socha Trzcianka k. Garwolina prof. dr hab. , emer. UŚ
212 Jerzy Dąbrowski Legionowo Dr hab. inż.
211 Barbara Pytlos Sosnowiec emerytowany nauczyciel akademicki
210 Piotr Urbanowicz Mysłowice dr inż. Uniwersytet Śląski
209 Andrzej Wawszczak Brzeziny dr inż.
208 Jerzy Kasprzyk Gliwice dr hab. inż, prof. PŚ
207 Wlodzimiez Wawszczak Lodz Dr hab. inż.
206 Bożena NIESLER TARNOWSKIE GÓRY mgr fizyki (em nauczyciel)
205 Maria Wieloch Gdańsk dr/ PAN
204 Krystyna Rożek-lesiak Zabrze dr n. med
203 Antoni Hallek Zabrze inż. emeryt
202 Krystyna Kleszczowa Sosnowiec emerytowana profesor
201 Wanda Czerwińska Olsztyn była prezes KIK Olsztyn
200 Jerzy Kuźnik Luboń dr inż., emeryt Politechniki Śl.
199 Piotr Lutyk Józefów Dr nauk leśnych, emeryt
198 Stanisław Waluś Gliwice dr hab. inż. emerytowany nauczyciel akademicki Politechniki Śląskiej
197 Wiesława Widłak Gliwice prof. dr hab., Narodowy Instytut Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie, Państwowy Instytut Badawczy, Oddział w Gliwicach
196 Kazimierz Dopierała Poznań Prof dr hab historii
195 Mirosława Mołotkin Dopierała Poznań Historyk
194 Henryk Kalka Kaczory Mgr inż.,
193 Andrzej Pułka Gliwice dr hab. inż/ Prof. Politechniki Śląskiej/Wydział Automatyki, Elektroniki i Informatyki
192 Krystian Roleder Chorzów Profesor, Uniwersytet Śląski w Katowicach
191 Ewa Żurawska KATOWICE Uniwersytet Śląski w Katowicach (em.)
190 Danuta Krzemińska Poznań profesor
189 Anna Tyrpa Kraków prof. dr hab. Instytut Języka Polskiego PAN
188 Antoni Winiarski Katowice Emerytowany nauczyciel akademicki Uniwersytetu Śląskiego
187 Jadwiga Wronicz Krynica-Zdrój dr hab. emerytowana prof. IJP PAN w Krakowie
186 Regina Wyżkiewicz-Maksimow Sopot em. prof. Uniwersytetu Gdańskiego
185 Andrzej Przyłębski Berlin Prof. zw. dr hab.
184 Jerzy Głybin Sosnowiec Dr hab
183 Zofia Marciniak Września nauczyciel
182 Aniela Bujak Kraków mgr inż, - emerytka
181 Jan Bujak Kraków dr emeryt
180 Wojciech Szwed Opalenica-Poznań Przyrodnik, dr. (UPP)
179 Bożena Paszkowiak POZNAŃ mgr ekonomii
178 Teresa Markiewicz Czarnków dr / emerytowana adiunkt UAM
177 Agata Macniak Poznań mgr hispanistyki
176 Teresa Warchoł Poznań dr n. przyr.
175 Jerzy Warchoł Poznań profesor dr hab.n.med.
174 Bogdan Barwiński Wrocław dr emerytowany nauczyciel akademicki Uniwersytet Wrocławski
173 Andrzej Eckardt Poznań bez tytułów naukowych, mgr inż. emeryt
172 Natasza Dembińska-Urbaniak Borówiec Kongres Kobiet Konserwatywnych - przewodnicząca
171 Krzysztof Weiss Warszawa Dr hab.inż. Emeryt
170 Maria Elżbieta Dębowska Wrocław dr nauk fizycznych
169 Wiesława Sajdek Kraków dr hab, prof. UJD
168 Ewa Borkowska Gliwice Prof dr hab Uniwersytet Śląski
167 Elżbieta Czarniewska Poznań prof.UAM
166 Janusz Karlikowski Poznań dr inż. emeryt Politechnika Poznańska
165 Maria Dąbrowska-Bąk Poznań dr
164 Lucyna Rempulska Poznań dr hab. , emeryt. prof. PP
163 Andrzej Judek Poznań Członek AKO
162 Mirosław Szulczyński Poznań dr, emeryt
161 Izabela Komar-Szulczyńska Poznań mgr
160 Edward Soltys Midland dr
159 Czesław Franciszek Krawczyk Kraków mgr inż. mech.; tłumacz j.ang.; audytor ISO-9001-mieszkaniec Bronowic
158 Barbara Apolinarska Pobiedziska dr hab.emer. prof. IGR PAN Poznań
157 Piotr Cieszyński Poznań informatyk
156 Marian Gabryś Wrocław prof. dr hab. med. Wrocław , członek AKO Poznań
155 Małgorzata Talarczyk-Andrałojć Pozanń AKO Poznań, archeolog
154 Mirosław Supruniuk Toruń dr hab. UMK
153 Henryk Głębocki Kraków dr hab
152 Jan Papiór Poznań prof. dr hab. (sen.)
151 Bożena Cząstka-Szymon Kraków WSP im.J.Korczaka w Warszawie (em.)
150 Wiesław Antkowiak Poznań em. profesor, Wydział Chemii UAM, czł. AKO
149 Marek i Elżbieta Stanisławsławscy Borówiec inż. mech. bankowiec
148 Jacenty Góral Poznań płk dypl w st. spocz.
147 Grzegorz Kubski Poznań dr hab., prof. UAM
146 Józef Fleszar KOSZALIN dr inż.
145 Teresa Kwiek-Walasiak Poznań dr
144 Anna Szyndler Częstochowa dr hab. prof. Uniwersytetu Humanistyczno-Przyrodniczego im. Jana Długosza w Częstochowie
143 Waldemar Pałys Ostrów Mazowiecka emerytowany nauczyciel języka polskiego
142 Malgorzata Tanska Warszawa dr inż.
141 Edward Dutkiewicz Poznań emer. prof.zw.UAM
140 Andrzej Skumiel Poznań Prof. dr hab. inż. Katedra Akustyki, UAM
139 Maria Dutkiewicz Poznań emer. dr habil.UAM
138 TOMASZ BIBER POZNAŃ Magister
137 Janina Szymanowicz Gliwice sekretarz AKO Katowice
136 Adam Babula Poznań dr, em. st. wykładowca UAM
135 Tadeusz Puchałka Poznań prof,zw.dr,Politechnika Poznańska,em.
134 Józefa Rybarczyk Skawina emerytka
133 Bogusław Stachańczyk Katowice mgr inż. projektant
132 Ewa Polak Sopot prof. dr hab.
131 Tadeusz Jopek Poznań prof. dr hab. Instytut Obserwatorium Astronomiczne UAM
130 Anna Kosmahl-Olejniczak Warszawa inż.sanitarny
129 Piotr Szkudlarz Poznań prof. UAM dr hab.
128 Grzegorz Gladyszewski Lublin Prof. dr hab. Politechnika Lubelska
127 Andrzej Szpulak Poznan dr hab., prof. UAM
126 Marek Frączyk Kraków Radca Prawny
125 Lech Różański Poznań dr n.chem
124 Maria Zawadzka Poznań mgr chemii .nauczyciel przewodnicząca PKGP
123 Małgorzata Kaczanowska Tarnów mgr,tłumacz
122 Bogusław Kramarczyk Jaworzno emeryt ,wyższe wykształcenie
121 Aurelia Siwa Poznań dziennikarz, członek AKO
120 Łukasz Kruk Lublin dr hab., prof. UMCS
119 Krzysztof Danowski Sicienko mgr teologii
118 Magdalena Nowak Warszawa mgr
117 Andrzej Całka Warszawa mgr
116 Rafał Mazowiecki Toruń mgr sztuki muzyk
115 Witold Namerła Poznań mgr
114 Ewa Budzyńska Katowice dr hab.
113 Krystyna Rakoczy-Pindor Kraków doktor, emerytowany adiunkt AGH
112 Józef Budzyński Katowice em. prof. dr. hab. - Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza w Częstochowie
111 Dariusz Żurek Krajenka mgr
110 Marian Smoczkiewicz Poznań Prof. dr chirurg
109 Robert Fedorowicz Gdansk Inzynier
108 Bożena Gładyszewska Lublin prof. dr hab. UP
107 Jery Fischbach Poznań dr n.med. były adiunkt Akademii Medycznej
106 Dariusz T. Wesołowski Konin dr/prorektor/Wyższa Szkoła Kadr Menedżerskich
105 Anna Woroniecka Gdańsk magister geografii i teologii
104 Ryszard Pujszo Bydgoszcz Uniwersytet Kazimierza Wielkiego / dr inż./st wykładowca
103 Bogumiła Leńska 41-500 Chorzów mgr sztuki
102 Henryk Markowski Ruda Śląska dr
101 Anna Magiera Toporzysko Finanz Investment Ekonom
100 Wojciech T. Markiewicz Poznań Prof. dr hab, PAN
99 Magdalena Mroziuk Warszawa mgr matematyki
98 Hanna Koppel Zabrze mgr ekonomii, emerytka
97 Konrad Motyl Radom mgr inż. elektronik
96 Tomasz Tański Warszawa dr inż.
95 Mirosław Szumiło Lublin dr hab., prof. UMCS
94 Andrzej Świderczuk Złotniki lekarz
93 Konrad Pylak Lublin dr inż.
92 Jarosław Knabel Warszawa dr inż.
91 Marek Matysia Poznań Emeryt
90 Ryszard Fangrat Warszawa mgr psycholog,emeryt
89 Wojciech Mayer Kraków dr inż., em. prac. nauk. AGH
88 Cezary Słowikowski Lublin mgr inż. elektryk, informatyk
87 Marek Kazimierz Barański Warszawa dr hab.
86 Anna i Wojciech Stankowscy Poznań oboje emerytowani profesorowie
85 Stanisław i Maria Czekalscy Poznań Prof. zw. dr hab. med., dr med
84 Alina Dudek Nakło nad Notecią mgr
83 Andrzej Nowakowski Rzeszów dr hab., prof. PWSZ w Tarnowie
82 Zbigniew Dworecki Poznań dr hab. inż., emerytowany prof. nadzw. UPP
81 Adam Choinski Poznan prof.dr hab.
80 Agata Ławniczak Poznań mgr filologii polskiej, dziennikarz, reżyser
79 Jan Władysław Fróg Kraków Przewodniczący KU NSZZ ,,Solidarność, UP Kraków członek AKO
78 Sylwester Kamyszek Głuponie inż. rolnik
77 Halina Stopa Włynkowo były pracwnik AP Słupsk
76 Krzysztof Kolowrocki 84-200 Kąpino Profesor, Uniwersytet Morski w Gdyni
75 Marcin Sienkiewicz Bielany Wrocławskie doktor,Uniwersytet Wrocławski
74 Leon Drobnik Poznań Prof.emer. dr hab.n.med.
73 Andrzej Olczak Łódź dr hab. / Politechnika Łódzka
72 Krzysztof Moliński Poznań prof. dr hab.
71 Stanisław Ostrowski Lubin mgr inż. mech.
70 Stanisław Tomczyk Opole Uniwersytet Opolski
69 Barbara KUKLINSKA Fresnes FRANCE polonia francuska
68 Bartłomiej Andrzejewski Poznań prof. IFM PAN/zastępca dyrektora instytutu ds. naukowych/Instytut Fizyki Molekularnej PAN
67 Marek Mariusz Tytko Kraków dr n. hum., Uniwersytet Jagielloński
66 Adam Gryczka CZERWONAK Mgr Teologii
65 Jan A Rempała Warszawa Dr mat. Emeryt. UW, UKSW
64 Krystyna Szayna-Dec Jasło dr filologii germańskiej
63 Wojciech Jerzy Poczachowski Katowice/Düsseldorf Politolog, historyk, dziennikarz, dyplomata.
62 Stefan Wolny Poznań leśnik, dr
61 Aniela Frankowska Poznań mgr chemii - emeryt
60 Krzysztof Magnuszewski Gdańsk kmdr por mgr inż.
59 Wanda Zalewska-Zdun "Rawicz Warszawa mgr ASP, artysta plastyk, emeryt. nauczycielka, Powstaniec Warszawski
58 Paweł Zdun Warszawa LTB, mgr, Ruch Kontroli Wyborów, AKO-Warszawa
57 Włodzimiera Pajewska Poznań em.prac.UAM, czł.AKO
56 Bogusława Radziwon Warszawa mgr inż., redaktor, wydawca
55 Adam Żerel Lublin Kanclerz Wyższa Szkoła Nauk Społecznych w Lublinie
54 Maria Weres Poznań AKO
53 Jan Paradysz Poznań dr hab, emerytowany prof. nadzw. UE w Poznaniu
52 Agata Buchańska-Karaśkiewicz Skórzewo już. elektryk
51 Danuta Prył-Silska Poznań mgr inż. nauczyciel
50 Jacek Silski Poznań mgr inż.
49 Jan Rynkiewicz Oldenburg Artysta muzyk
48 Sławomir Janyszek Poznań dr
47 Zdzisław Świątkowski Bydgoszcz mgr inż. informatyk, emeryt
46 Lidia Banowska Poznań dr hab./ UAM / AKO Poznań
45 Józef Wieczorek KRAKÓW dr, Niezależne Forum Akademickie
44 Jerzy Binkowski BIAŁYSTOK psycholog kliniczny
43 Danuta Gabryś-Barker Gliwice Prof. dr hab. Uniwersytet Śląski, Katowice
42 Iwona Horodecka Poznań mgr AKO Poznań
41 Jan Węglarz Poznań profesor, Poltechnika Poznańska
40 Halina Olech Czętochowa polonistka
39 Adam Olech Częstochowa Prof. UJD dr hab., Katedra Filozofii, Uniwersytet Humanistyczno-Przyrodniczy im. Jana Długosza
38 Anna Łabno Katowice prof. dr hab. WPiA UŚ
37 Jerzy Trawczyński Gliwice emeryt
36 Wiesława Woźniak Pniewy mgr/ ekonomista